Odruchy pierwotne są nieodłącznym elementem wczesnego rozwoju dziecka, zapewniając mu przetrwanie w pierwszych miesiącach życia. W miarę dojrzewania układu nerwowego powinny ustępować miejsca bardziej zaawansowanym wzorcom motorycznym, które wspierają równowagę, postawę oraz ruch. Jednak w przypadku ich nieprawidłowego hamowania mogą pojawiać się trudności w uczeniu się, koordynacji ruchowej i funkcjonowaniu emocjonalnym.
Na czym polega diagnoza odruchów pierwotnych INPP?
Diagnoza metodą INPP (Institute for Neuro-Physiological Psychology) polega na kompleksowej ocenie neuromotorycznej dziecka. Proces diagnostyczny obejmuje:
- Wywiad z rodzicem, analizę historii rozwoju dziecka
- Testy odruchów pierwotnych i posturalnych – badanie wyhamowania odruchów pierwotnych oraz ocena dojrzałości odruchów posturalnych.
- Ocena koordynacji i równowagi – sprawdzenie zdolności dziecka do utrzymania stabilności w różnych pozycjach.
- Analizę funkcji ruchów gałek ocznych – niezbędnych w procesie czytania i pisania.
- Zalecenia – omówienie wyników z rodzicami oraz zalecenie wykonywania danego ćwiczenia w domu, które wcześniej zaprezentuje terapeuta
Terapia odruchów pierwotnych INPP
Terapia odruchów pierwotnych ma na celu stymulowanie układu nerwowego, aby wspierać dojrzewanie odruchów posturalnych i wygaszanie nieprawidłowo aktywnych odruchów pierwotnych. Terapia obejmuje:
- Indywidualny plan ćwiczeń
Ćwiczenia są dostosowane do możliwości i potrzeb dziecka. Dziecko otrzymuje 1 lub 2 ćwiczenia do domu, które musi wykonywać codziennie przez okres minimum 8 miesięcy do momentu, aż wyniki się poprawią. - Systematyczność i monitorowanie postępów
Codzienne ćwiczenie/a domowe są najważniejszym elementem procesu terapeutycznego. - Wsparcie rodziców
Rodzice są kluczowym elementem terapii – uczą się, jak wspierać dziecko w wykonywaniu ćwiczeń w domu.
Najczęściej występujące problemy związane z odruchami pierwotnymi
Nieprawidłowe wygaszanie odruchów pierwotnych może powodować trudności w wielu obszarach rozwoju dziecka, w tym:
- Asymetryczny toniczny odruch szyjny (ATOS) – problemy z koordynacją ręka-oko, przekraczaniem linii środkowej ciała czy integracją dwustronną.
- Symetryczny toniczny odruch szyjny (STOS) – trudności z postawą siedzącą, koncentracją oraz integracją górnych i dolnych partii ciała.
- Odruch Galanta – kłopoty z utrzymaniem pozycji siedzącej, uwagą oraz koordynacją ruchową.
- Toniczny odruch błędnikowy (TOB) – problemy z równowagą, napięciem mięśniowym oraz orientacją przestrzenną.
- Odruch Moro – nadwrażliwość na bodźce, trudności z kontrolą impulsów oraz emocjonalna niestabilność.
Objawy niedojrzałości neuromotorycznej
Dzieci z niedojrzałością neuromotoryczną mogą przejawiać różnorodne objawy, takie jak:
- Nadmierna ruchliwość lub trudności z utrzymaniem pozycji siedzącej.
- Labilność emocjonalna, niedojrzałość społeczno-emocjonalna.
- Lęk, trudności z adaptacją, nadwrażliwość.
- Podatność na przeciążenia sensoryczne.
- Kłopoty z pisaniem, czytaniem, koncentracją, niedojrzały chwyt.
- Trudności z integracją sensoryczną, np. nadwrażliwość na dźwięki, światło czy dotyk.
- Problemy z koordynacją ruchową, w tym z łapaniem piłki czy jazdą na rowerze.
- Opóźnienia w rozwoju mowy lub trudności w komunikacji.
- Trudności z samodzielnym ubieraniem się, np. zapinaniem guzików.
- Unikanie aktywności fizycznej lub sportów.
Dlaczego warto skorzystać z terapii INPP?
Terapia odruchów pierwotnych INPP jest skuteczna w wspieraniu dzieci z trudnościami w nauce, koordynacji i rozwoju emocjonalnym. Jej zalety to:
- Kompleksowe podejście
Terapia uwzględnia wszystkie aspekty rozwoju dziecka – od motoryki po funkcje poznawcze i emocjonalne. - Indywidualizacja
Każdy program terapeutyczny jest dostosowany do unikalnych potrzeb dziecka. Dodatkowo zawsze na początku wykonywania danego ćwiczenia rodzice przesyłają filmik terapeucie, który ocenia, czy ćwiczenie jest prawidłowo wykonane w domu. - Współpraca z rodzicami
Rodzice są aktywnie zaangażowani w proces terapeutyczny, co zwiększa jego skuteczność. - Monitorowanie postępów. Regularna ocena postępów, co 8 tygodni pozwala dostosowywać terapię do zmieniających się potrzeb dziecka.
